Dwóch mężczyzn w garniturach z tweedu przed drewnianą fasadą, po lewej w oliwkową kratę z kaszkietem, po prawej z muszką — John Crocket

Leksykon tweedu

Czym jest tweed?

Tweed to tkanina wykonana z czystej wełny dziewiczej, wywodząca się z Wysp Brytyjskich. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od charakterystycznej struktury, zwanej twill, a w Szkocji tweel. To, co w Niemczech znane jest raczej jako splot skośny lub „Zwillich”, określa rodzaj splotu tkackiego, który tworzy w tkaninie ukośnie biegnący wzór.

Sześć próbek tweedu z ząbkowanymi brzegami: jodełka, różne kraty i drobny wzór — John Crocket

Pierwotnie mianem tweedu określano przede wszystkim tkaniny tkane ręcznie z ręcznie przędzonej przędzy. Była to więc raczej gruba przędza wełniana, ale także skręcana przędza osnowowa i wełna czesankowa, które stanowiły podstawę drobnych wzorów splotu.

Uwaga, na której nam szczególnie zależy: nasi producenci dbają o dobrostan zwierząt, dlatego oferujemy wyłącznie „wełnę wolną od mulesingu”!

Historyczne zdjęcie: mężczyźni w kaszkietach i marynarkach na polu golfowym, jeden bierze zamach — John Crocket

Historia tweedu

Tweed pochodzi najprawdopodobniej z wiejskich regionów Szkocji i Irlandii. Wyróżniał się wyjątkowo solidnym wykonaniem i chronił pracujących na zewnątrz mężczyzn przed zimnym, deszczowym brytyjskim klimatem. Ponieważ także owce przystosowują się do surowego klimatu, wełna dziewicza owiec ze Szkocji szczególnie dobrze nadaje się na tweed. Ich wełna jest bowiem odpowiednio gruba, wytrzymała i nie przepuszcza wody.

Mapa Wielkiej Brytanii i Irlandii z lokalizacjami tkalni tweedu — John Crocket

Od tkaniny roboczej do tkaniny szlachty

Do barwienia zawsze używano naturalnych barwników: pomarańczowy uzyskiwano ze starca, zieleń dawały pszenica i irys, a czerwień porosty. Wkrótce jednak tweed przestał być wyłącznie tkaniną chłopską. Gdy angielska rodzina królewska nabyła zamek Balmoral, posiadanie wiejskiej rezydencji w Szkocji przyjęło się w całym angielskim społeczeństwie. Aby wyróżnić się na tle innych, wielcy właściciele ziemscy projektowali własne wzory tweedu, tak zwany Estate Tweed, noszony wyłącznie przez służbę danej posiadłości. Zupełnie w duchu szkockiej tradycji ubierania się stosownie do przynależności klanowej.

Jak powstaje tweed?

Proces produkcji rozpoczyna się od barwienia wełny. W tym celu duże partie wełny trafiają najpierw do zamkniętej kadzi. Po barwieniu wełna jest odwirowywana, aby usunąć z włókien wilgoć. Aby uzyskać typowy dla tweedu wzór, poszczególne zabarwione partie są rozdrabniane, a następnie mieszane. Dopiero mieszanka daje ostateczny odcień.

Robotnik wkłada kolorowo barwione włókna wełny do maszyny — John Crocket

Robotnik obok dużej sterty jasnej, luźnej wełny — John Crocket

Dłonie wiążą szare nici na maszynie tkackiej — John Crocket

Mężczyzna przy maszynie tkackiej z licznymi kolorowymi nićmi, za nim wał osnowowy — John Crocket

Następnie maszyny układają poszczególne włókna wełny w jednym kierunku i prowadzą je przez szereg wałków, dzięki czemu włókna mogą zostać rozciągnięte. Kolejna maszyna pobiera odpowiednią ilość włókien, tworząc bardzo luźno uformowaną nitkę. Aby przędza uzyskała wytrzymałość niezbędną do tkania, musi teraz zostać uprzędzona w mocną nić. W tym celu skręca się ją od 6 do 8 razy, co nadaje przędzy znacznie większą wytrzymałość na rozciąganie.

Drewniane czółenko tkackie z metalowymi końcówkami na białym tle — John Crocket

Zapraszamy do odkrywania

Model w niebieskoszarym trzyczęściowym garniturze z tweedu z jasną muszką i kwiatem w butonierce — John Crocket

Model w szarej kamizelce z tweedu w jodełkę i pasujących spodniach, marynarka przewieszona przez ramię — John Crocket

Model w oliwkowej marynarce z tweedu w kratę okienną, bordowych spodniach i kaszkiecie — John Crocket

Film o historii tweedu

Nasze tweedy

Lovat Tweed

Lovat Tweed zawsze utrzymuje ciepło i jest bardzo wytrzymały nawet przy wilgoci. Jego warianty kolorystyczne przypominają krajobraz Szkocji.

Manufaktura Lovat Tweed

Harris Tweed

Harris Tweed jest szczególnie wytrzymały, lśni wyjątkowymi kolorami i dobrze łączy się z innymi tkaninami.

Harris Tweed

Metka „Moon, Heritage Collection, Woven in England, Since 1837” w podszewce marynarki z tweedu — John Crocket

Moon Tweed

Moon Tweed dzięki luksusowej fakturze zapewnia szczególne poczucie komfortu i utrzymuje ciepło również w chłodne dni.

Manufaktura Moon Tweed

Tkana metka „Magee 1866, Classic Fit” z motywem zwierzęcym w podszewce marynarki — John Crocket

Magee Tweed

Magee Tweed przekonuje szczególnie długą trwałością i ciężkimi tkaninami z pełnego tradycji hrabstwa Donegal w Irlandii.

Manufaktura Magee Tweed

Metka „Woven in Ireland by John Hanly & Co. Ltd., Pure New Wool” w podszewce marynarki z tweedu — John Crocket

John Hanly Tweed

John Hanly pracuje wyłącznie z włóknami naturalnymi.

Manufaktura tweedu John Hanly

Tkana metka angielskiej tkalni na szarym tweedzie w jodełkę — John Crocket

Marling & Evans Tweed

Marling & Evans słusznie podkreśla wyrazisty, niepowtarzalny charakter swoich tkanin tweedowych. Przędzalnia, tkalnia i wykończalnia mieszczą się w angielskim Huddersfield.

Manufaktura Marling & Evans